Αρχική Σελίδα (ΕΛΛ) » Προπτυχιακές Σπουδές » Πρόγραμμα Σπουδών » Ελεύθερη Επιλογή » Μαθήματα Χειμερινού Εξαμήνου » 42703 - Μαρξική και Μαρξιστική Σκέψη

42703 - Μαρξική και Μαρξιστική Σκέψη

Σκοπός του μαθήματος είναι να εισάγει τους συμμετέχοντες στη Μαρξική σκέψη. Πιο συγκεκριμένα επιδίωξη του μαθήματος είναι αφενός να αναλύσει τη θέση που κατέχει η σκέψη των Μαρξ και Ένγκελς στην ιστορία της δυτικής σκέψης και αφετέρου να δείξει ότι τα όρια της αναλυτικής της δυνατότητας σήμερα είναι πολύ μεγαλύτερα από εκείνα συχνά πιστεύεται. Το μάθημα θα ξεκινήσει με μια εκτενή, αν και αναγκαστικά επιλεκτική, αναφορά στη σκέψη του Χέγκελ. Εδώ επιδίωξη του μαθήματος είναι να δείξει τόσο το πλαίσιο της φιλοσοφικής συζήτησης της εποχής όσο και τις φιλοσοφικές καταβολές της μαρξικής σκέψης. Στη συνέχεια μέσα από την συζήτηση εννοιών κλειδιά, το μάθημα παρουσιάζει την συμβολή αλλά και τη μοναδική ίσως ιδιομορφία της μαρξικής σκέψης. Τέλος, το τελευταίο μέρος του μαθήματος επιχειρεί να δείξει το ανοικτό των ζητημάτων που έθεσαν οι "ιδρυτές" του μαρξισμού και σε αυτό το πλαίσιο θα εξετάσει πολύ επιγραμματικά τη σκέψη των σημαντικότερων "επιγόνων" τους. Το μάθημα στηρίζεται κυρίως στις ανοικτές διαλέξεις, οι οποίες προϋποθέτουν φυσικά τη συμμετοχή των φοιτητών. Κατά συνέπεια, οι παρακολουθήσεις χωρίς να είναι υποχρεωτικές θεωρούνται απαραίτητες. Για την "ύλη" του μαθήματος θα μοιραστεί φάκελος.

Απαιτήσεις του μαθήματος, βαθμολογία

  • Εργασία: 40%
  • Συμμετοχή: 30%
  • Εξέταση (προφορικά): 30%

Σχέδιο μαθήματος

1. Εισαγωγή

2. Χέγκελ (1770-1831) - θεματικές: Θεωρία της Ιστορίας, Φιλοσοφική ανθρωπολογία, Θεωρία του Κράτους

3. Μαρξ (1818-1883), Έγκελς (1820-1895) - θεματικές: Θεωρία της ιστορίας, Αλλοτρίωση, Εργασία και κοινωνικές τάξεις, Κριτική στη πολιτική οικονομία, Το καπιταλιστικό κράτος, Το γυναικείο ζήτημα

4. Μαρξισμός (σύνοψη)

Βιβλιογραφία (ενδεικτική)

Η βιβλιογραφία των θεματικών του μαθήματος είναι τεράστια και φυσικά δεν έχει νόημα εδώ να αναφερθεί κανείς σε αυτή. Οι φοιτητές, και τούτο είναι μέρος της άσκησής τους, στο πλαίσιο της συγγραφής της εργασίας τους, αναμένεται να κάνουν τη δική τους βιβλιογραφική έρευνα, πάντα φυσικά σε συνεργασία και υπό την επίβλεψη του διδάσκοντα. Παρακάτω παρατίθενται οι τίτλοι έργων, αποσπάσματα των οποίων αποτελούν τη minimum ύλη του μαθήματος. Με αστερίσκο σημειώνονται τα κείμενα που θα περιλαμβάνονται στο φάκελο.

  • Γ. Β. Φ. Χέγκελ, Ο λόγος στην Ιστορία (βλ. την έκδοση Χέγκελ, Ο Λόγος στην Ιστορία, Μετ. - Προλεγόμενα - Ερμηνευτικά σχόλια, Π. Θανασάς, Αθήνα, Μεταίχμιο, 2006.) *
  • Γ. Β. Φ. Χέγκελ, Φαινομενολογία του Πνεύματος *
  • Γ. Β. Φ. Χέγκελ, Φιλοσοφία του Δικαίου *
  • Κ. Μαρξ - Φ. Ένγκελς Το κομμουνιστικό μανιφέστο.
  • Κ. Μαρξ, Εισαγωγή στην κριτική της πολιτικής οικονομίας. *
  • Κ. Μαρξ, Θέσεις για τον Φοϋερμαχ. *
  • Κ. Μαρξ, Χειρόγραφα 1844 *
  • Κ. Μαρξ, Για την κριτική της εγελιανής φιλοσοφίας του δικαίου *
  • Κ. Μαρξ, Για το εβραϊκό ζήτημα. *
  • Κ. Μαρξ, Το κεφάλαιο. *
  • Κ. Μαρξ, "Γράμμα στον Βαϊντεμάγερ" *
  • Κ. Μαρξ, Κριτικη του προγράμματος της Γκοτα. *
  • Κ. Μαρξ - Φ. Ένγκελς, Γερμανική ιδεολογία. *
  • Φ. Ένγκελς, Ουτοπικός σοσιαλισμός και επιστημονικός σοσιαλισμός. *
  • Φ. Ένγκελς, Ή καταγωγή της οικογένειας της ατομικής ιδιοκτησίας και του κράτους *

Πρώτη επιλογή

  • Κωνστάντζο Πρέβε, Κριτική ιστορία του Μαρξισμού, Αθήνα, ΚΨΜ, 2010, σελ. 240.

Δεύτερη Επιλογή

  • Ανδριάνα Βλάχου (επίμ.), Πολιτική οικονομία του καπιταλισμού, Αθήνα, Κριτική, 2009, σελ. 1024.

Άλλη σημαντική βιβλιογραφία

  • Γκεόργκ Χέγκελ, Ο Λόγος στην Ιστορία, Αθήνα, Μεταίχμιο, 2006, σελ. 363.
  • Γκεόργκ Χέγκελ, Φαινομενολογία του Νου, μτφ. Γιώργος Φαράκλας, Αθήνα, Μεταίχμιο, 2006, σελ. 788.
  • Φρίντριχ Ένγκελς - Καρλ Μαρξ, Μανιφέστο του κομμουνιστικού κόμματος, μτφ. Γιώργος Κόττης, Αθήνα, Θεμέλιο, 1999, σελ. 118.
  • Φρίντριχ Ένγκελς - Καρλ Μαρξ, Μανιφέστο του κομμουνιστικού κόμματος, μτφ. Κώστας Κουτσουρέλης, Αθήνα, Νεφέλη, 2002.
  • Ανρί Λεφέβρ, Κοινωνιολογία του Μαρξ, Αθήνα, μτφ.  Τάσος Αναστασιάδης, Gutenberg, 1985, σελ. 198.
  • Έρνεστ Φίσερ, Τι είπε πραγματικά ο Μάρξ, μτφ. Μπάμπης Γραμμένος, Αθήνα, Γλάρος, 1975, σελ. 248.
  • Ντέιβιτ Ρέντον, Κριτικός Μαρξισμός, Αθήνα, ΚΨΜ, 2004.
  • Ντανιέλ Μπενσαϊντ, Μάρξ, Τρόπος χρήσης, Αθήνα, ΚΨΜ, 2004.

Προφανώς τα παραπάνω δεν μπορούν να καλύψουν πλήρως την ύλη του μαθήματος γι’ αυτό θα διανέμεται φάκελος με επιλογή κειμένων από όλο το φάσμα του έργου των Μαρξ και Έγκελς.